Table of Contents
Xét nghiệm máu và chỉ số MCH
Xét nghiệm máu (xét nghiệm huyết học) là xét nghiệm được thực hiện trên mẫu máu để đo lường các thành phần trong máu, bao gồm các chất và tế bào máu. Xét nghiệm máu giúp phát hiện dấu hiệu bệnh, tác nhân gây bệnh, kiểm tra kháng thể, tầm soát ung thư và đánh giá hiệu quả điều trị.
Một trong những xét nghiệm máu thường quy là xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu (CBC). Xét nghiệm CBC kiểm tra ba loại tế bào máu chính: bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu. Kết quả CBC cung cấp thông tin về số lượng và chất lượng của các tế bào máu, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán các vấn đề sức khỏe như nhiễm trùng, thiếu máu, rối loạn chảy máu. Trong xét nghiệm CBC, chỉ số MCH là một thông số quan trọng cần được lưu ý.
Tổng quan về chỉ số MCH
Chỉ số MCH là gì?
Chỉ số MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin) là lượng huyết sắc tố trung bình trong mỗi tế bào hồng cầu. Huyết sắc tố là một protein trong hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy đến các tế bào và mô trong cơ thể. Chỉ số MCH được xác định thông qua xét nghiệm máu CBC.
Chỉ số MCH bình thường nằm trong khoảng 27 – 33 picogram (pg) trên mỗi tế bào. Chỉ số MCH thấp khi nhỏ hơn 26 pg/tế bào và cao khi lớn hơn 34 pg/tế bào.
Lưu ý khi xét nghiệm MCH
Để đảm bảo kết quả xét nghiệm MCH chính xác, cần tuân thủ một số lưu ý sau:
- Thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng.
- Nhịn ăn từ 8-12 tiếng trước khi xét nghiệm nếu cần kiểm tra các chỉ số khác liên quan đến gan mật, mỡ máu, đường huyết. Đối với xét nghiệm cường giáp, HIV và một số bệnh lý khác, không cần nhịn ăn.
- Tránh sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, cà phê, thuốc lá trước khi xét nghiệm.
Chỉ số MCH thấp
Chỉ số MCH thấp (dưới 26 pg/tế bào) thường là dấu hiệu của thiếu sắt. Sắt cần thiết để sản xuất huyết sắc tố. Khi cơ thể thiếu sắt, chỉ số MCH sẽ giảm. Thiếu sắt có thể do chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, ăn chay, mất máu kinh nguyệt kéo dài, phẫu thuật dạ dày, bệnh Celiac. Thiếu vitamin B cũng có thể dẫn đến chỉ số MCH thấp.
Ở giai đoạn đầu, người có chỉ số MCH thấp thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi chỉ số MCH giảm nghiêm trọng, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như khó thở, mệt mỏi, chóng mặt, da nhợt nhạt, bầm tím.
Chỉ số MCH cao
Chỉ số MCH cao (trên 34 pg/tế bào) có thể là dấu hiệu của bệnh thiếu máu ác tính do thiếu vitamin B12 hoặc axit folic. Ngoài ra, chỉ số MCH cao cũng có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe khác như bệnh gan, cường giáp, sử dụng thuốc estrogen, lạm dụng rượu bia, biến chứng ung thư, nhiễm trùng.
Triệu chứng của chỉ số MCH cao bao gồm tim đập nhanh, mất tập trung, giảm trí nhớ, mệt mỏi, móng tay/chân dễ gãy, sụt cân, rối loạn tiêu hóa, da nhợt nhạt.
Cân bằng chỉ số MCH
Nếu có các triệu chứng của MCH thấp hoặc cao, cần đến cơ sở y tế để xét nghiệm và được bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân và điều trị phù hợp.
- MCH thấp do thiếu sắt: Điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu có triệu chứng nghiêm trọng như khó thở, chóng mặt, da nhợt nhạt, cần điều trị y tế.
- MCH cao: Cần được điều trị ngay sau khi phát hiện.
Việc thực hiện xét nghiệm máu định kỳ, kể cả khi không có triệu chứng bất thường, giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến chỉ số MCH và các chỉ số khác, từ đó có phương án điều trị kịp thời.

Nguyễn Lân Tuất là nhà khoa học người Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến, hiện đang làm việc tại Đức (wiki). Ông xuất thân từ dòng họ Nguyễn Lân, gia đình có truyền thống hiếu học. Với nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy, ông đã đóng góp quan trọng trong công nghệ vật liệu, đặc biệt là màng mỏng và vật liệu chức năng, với các ứng dụng thực tiễn trong công nghiệp và khoa học.