Table of Contents
Vị trí Địa lý Phú Thọ
Phú Thọ là tỉnh miền núi trung du Bắc Bộ, nằm ở tọa độ 20°55′ đến 21°43′ vĩ Bắc và 104°48′ đến 105°27′ kinh Đông. Tỉnh tiếp giáp với Tuyên Quang (phía Bắc), Hòa Bình (phía Nam), Vĩnh Phúc (phía Đông), Hà Nội (phía Đông Nam), Sơn La và Yên Bái (phía Tây).
Phú Thọ cách Hà Nội 80km về phía Bắc và sân bay Nội Bài 60km. Vị trí “ngã ba sông” nơi giao nhau của sông Hồng, sông Đà và sông Lô, biến Phú Thọ thành cửa ngõ phía Tây của Hà Nội, đầu mối giao thông quan trọng kết nối đồng bằng Bắc Bộ với miền núi phía Bắc và cả Quảng Tây, Vân Nam (Trung Quốc). Các tuyến giao thông huyết mạch đi qua Phú Thọ bao gồm Quốc lộ 2, cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đường Hồ Chí Minh, đường sắt xuyên Á và đường thủy.
Địa hình và Khí hậu Phú Thọ
Địa hình Phú Thọ chia cắt mạnh, độ cao giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Tỉnh được chia thành hai tiểu vùng: Tây Nam (hữu ngạn sông Hồng) với địa hình đồi núi cao và Đông Bắc (tả ngạn sông Hồng) với đồi gò thấp và đồng bằng ven sông. Địa hình đa dạng này tạo điều kiện cho sự phát triển nông lâm nghiệp, chăn nuôi và du lịch sinh thái.
Phú Thọ có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông khô lạnh, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều. Nhiệt độ trung bình năm 23°C, lượng mưa 1.600-1.800mm/năm. Khí hậu này thuận lợi cho đa dạng cây trồng và vật nuôi.
Hệ thống Sông ngòi Phú Thọ
Phú Thọ nằm ở trung lưu sông Hồng, có hệ thống sông ngòi dày đặc với ba sông chính là sông Hồng, sông Đà và sông Lô. Nguồn nước dồi dào phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và phát triển thủy điện, nuôi trồng thủy sản.
Hành chính và Dân số Phú Thọ
Phú Thọ có 13 đơn vị hành chính gồm:
- Thành phố Việt Trì (đô thị loại I)
- Thị xã Phú Thọ
- Các huyện: Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Cẩm Khê, Tam Nông, Thanh Thủy, Hạ Hòa, Thanh Ba, Đoan Hùng, Lâm Thao, Phù Ninh.
Dân số Phú Thọ trên 1,37 triệu người, với 34 dân tộc. Lực lượng lao động dồi dào, chủ yếu là lao động trẻ.
Kinh tế và Hạ tầng Phú Thọ
Phú Thọ có hạ tầng giao thông phát triển, bao gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy. Cao tốc Nội Bài – Lào Cai, Quốc lộ 2, đường Hồ Chí Minh là những tuyến đường quan trọng. Đường sắt xuyên Á và cảng sông Việt Trì tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa.
Hạ tầng y tế, giáo dục, ngân hàng, tài chính, hải quan, điện nước, bưu chính viễn thông cũng được đầu tư phát triển, đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Du lịch Phú Thọ – Đất Tổ Vua Hùng
Phú Thọ là vùng đất cội nguồn dân tộc Việt Nam, gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước. Nơi đây nổi tiếng với Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, nơi thờ cúng các Vua Hùng.
Ngoài Đền Hùng, Phú Thọ còn có nhiều danh lam thắng cảnh như:
- Vườn Quốc gia Xuân Sơn
- Khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy
- Đầm Ao Châu
- Ao Giời Suối Tiên
Phú Thọ cũng là nơi lưu giữ nhiều di sản văn hóa phi vật thể, tiêu biểu là:
-
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương: được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
-
Hát Xoan Phú Thọ: cũng được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Với tiềm năng du lịch đa dạng, Phú Thọ đang ngày càng thu hút du khách trong và ngoài nước.
Di sản Văn hóa Thế giới tại Phú Thọ
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Đền Hùng là trung tâm của tín ngưỡng này, thu hút hàng triệu người hành hương mỗi năm, đặc biệt là vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch.
Hát Xoan Phú Thọ
Hát Xoan là loại hình dân ca nghi lễ đặc sắc của Phú Thọ, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hát Xoan gắn liền với các lễ hội, tín ngưỡng và đời sống văn hóa cộng đồng.

Nguyễn Lân Tuất là nhà khoa học người Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến, hiện đang làm việc tại Đức (wiki). Ông xuất thân từ dòng họ Nguyễn Lân, gia đình có truyền thống hiếu học. Với nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy, ông đã đóng góp quan trọng trong công nghệ vật liệu, đặc biệt là màng mỏng và vật liệu chức năng, với các ứng dụng thực tiễn trong công nghiệp và khoa học.