Table of Contents
U Phổi Ác Tính là gì?
U phổi ác tính, hay ung thư phổi, là một căn bệnh nguy hiểm xuất hiện khi các tế bào ác tính phát triển bất thường trong mô phổi. Khối u này có thể phát triển nhanh chóng, xâm lấn các mô xung quanh và lan sang các bộ phận khác của cơ thể (di căn). Có hai loại ung thư phổi chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không phải tế bào nhỏ.
Ung Thư Phổi Tế Bào Nhỏ
Ung thư phổi tế bào nhỏ thường gặp ở những người hút thuốc lá nặng. Bệnh được chia thành bốn giai đoạn dựa trên mức độ phát triển và di căn của khối u:
- Giai đoạn 1: Ung thư chỉ khu trú trong phổi.
- Giai đoạn 2: Ung thư lan sang các hạch bạch huyết gần phổi.
- Giai đoạn 3:
- Giai đoạn 3A: Ung thư lan sang hạch bạch huyết ở cùng bên ngực.
- Giai đoạn 3B: Ung thư lan sang phổi bên kia hoặc hạch bạch huyết phía trên xương đòn.
- Giai đoạn 4: Ung thư lan sang các bộ phận khác của cơ thể (giai đoạn cuối).
Phân loại ung thư phổi
Các giai đoạn của ung thư phổi
Ung Thư Phổi Không Phải Tế Bào Nhỏ
Đây là loại ung thư phổi phổ biến hơn, chiếm khoảng 80-85% các trường hợp. Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ bao gồm ung thư biểu mô tế bào lớn, ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tế bào vảy. Bệnh được chia thành hai giai đoạn chính:
- Giai đoạn hạn chế: Ung thư chỉ ảnh hưởng đến một bên phổi và các hạch bạch huyết cùng bên.
- Giai đoạn mở rộng: Ung thư lan ra toàn bộ một lá phổi, sang phổi bên kia, hạch bạch huyết ở phổi đối diện, tủy xương và các cơ quan khác.
Triệu Chứng của U Phổi Ác Tính
Triệu chứng của ung thư phổi tế bào nhỏ và không phải tế bào nhỏ khá tương đồng. Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm:
- Ho dai dẳng (có thể kèm theo đờm hoặc ho ra máu)
- Khó thở, thở khò khè
- Đau ngực (đặc biệt khi ho, cười hoặc hít thở sâu)
- Khàn tiếng
- Mệt mỏi, suy nhược cơ thể
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Chán ăn
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi hoặc viêm phế quản. Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng sẽ rõ ràng hơn tùy thuộc vào vị trí di căn:
- Hạch bạch huyết: Xuất hiện u cục ở cổ và xương đòn.
- Gan: Vàng da, vàng mắt.
- Thực quản: Khó nuốt.
- Não và tủy sống: Đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng, tê bì chân tay.
- Xương: Đau xương, đặc biệt là ở lưng, hông và xương sườn.
- Đỉnh phổi: Sụp mí mắt, đồng tử co nhỏ, đau vai, không đổ mồ hôi một bên mặt (hội chứng Horner). Sưng mặt, cổ, ngực, cánh tay nếu khối u chèn ép tĩnh mạch.
- Toàn thân: Buồn nôn, nôn, yếu cơ, huyết áp cao, phù nề, co giật, lú lẫn, đường huyết cao, hôn mê (hội chứng paraneoplastic).
Nguyên Nhân Gây U Phổi Ác Tính
Nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi là hút thuốc lá và ô nhiễm môi trường. Một số yếu tố nguy cơ khác bao gồm:
- Thuốc lá: Hút thuốc lá chủ động và thụ động là nguyên nhân chính gây ung thư phổi. Các chất hóa học trong khói thuốc gây tổn thương mô phổi, làm suy giảm khả năng tự chữa lành của phổi và dẫn đến hình thành khối u.
Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi
Hút thuốc lá gây tổn thương phổi
- Tiếp xúc với khí và hóa chất độc hại: Tiếp xúc lâu dài với các chất như asen, amiăng, cadmium, niken, radon, crom, uranium có thể gây xơ hóa và ung thư phổi.
- Xạ trị: Xạ trị vùng ngực để điều trị ung thư khác có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
- Biến đổi gen: Yếu tố di truyền kết hợp với hút thuốc và tiếp xúc với hóa chất độc hại làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
Chẩn Đoán U Phổi Ác Tính
Nếu bạn gặp các triệu chứng bất thường ở đường hô hấp, hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức. Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm sau:
- Xét nghiệm đờm: Phát hiện tế bào ung thư trong đờm.
- Chẩn đoán hình ảnh: X-quang, CT, MRI và PET scan giúp quan sát hình ảnh khối u.
- Sinh thiết: Xác định xem khối u là lành tính hay ác tính bằng các phương pháp như nội soi trung thất, nội soi phế quản và sinh thiết kim phổi.
Các cơ quan có thể bị di căn ung thư phổi
Di căn ung thư phổi
Nếu phát hiện tế bào ung thư, bác sĩ có thể yêu cầu thêm các xét nghiệm khác như siêu âm ổ bụng và chụp xương để kiểm tra di căn.
Điều Trị U Phổi Ác Tính
Phương pháp điều trị ung thư phổi phụ thuộc vào loại ung thư và giai đoạn bệnh:
-
Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ:
- Giai đoạn 1: Phẫu thuật cắt bỏ phần phổi bị ung thư và hóa trị dự phòng.
- Giai đoạn 2: Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ lá phổi bị ảnh hưởng và hóa trị.
- Giai đoạn 3: Phẫu thuật, xạ trị và hóa trị.
- Giai đoạn 4: Điều trị triệu chứng và kéo dài sự sống.
-
Ung thư phổi tế bào nhỏ: Thường được điều trị bằng xạ trị và hóa trị vì khối u thường đã lớn khi được phát hiện, phẫu thuật có thể gặp nhiều rủi ro.

Nguyễn Lân Tuất là nhà khoa học người Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến, hiện đang làm việc tại Đức (wiki). Ông xuất thân từ dòng họ Nguyễn Lân, gia đình có truyền thống hiếu học. Với nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy, ông đã đóng góp quan trọng trong công nghệ vật liệu, đặc biệt là màng mỏng và vật liệu chức năng, với các ứng dụng thực tiễn trong công nghiệp và khoa học.