Table of Contents
Câu cầu khiến là một phần quan trọng trong giao tiếp hàng ngày, giúp chúng ta diễn đạt yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo, hoặc ra lệnh. Vậy chính xác câu cầu khiến là gì? Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết về định nghĩa, đặc điểm, cách sử dụng và ví dụ minh họa về câu cầu khiến, giúp bạn nắm vững kiến thức ngữ pháp này.
Câu Cầu Khiến trong Ngữ Pháp Tiếng Việt
Câu cầu khiến, theo định nghĩa trong sách giáo khoa Ngữ Văn 8, là câu sử dụng các từ ngữ cầu khiến như hãy, đừng, chớ, đi, thôi, nào, hoặc ngữ điệu cầu khiến để diễn đạt các mục đích như ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo. Nói một cách đơn giản, đây là loại câu chúng ta sử dụng khi muốn người khác thực hiện một hành động nào đó.
Đặc Điểm Nhận Dạng Câu Cầu Khiến
Câu cầu khiến thường ngắn gọn, dễ hiểu và sử dụng ngữ điệu riêng. Để nhấn mạnh, người nói thường kết thúc câu bằng dấu chấm than. Một số ví dụ điển hình:
- Đi không?
- Không nói nữa.
- Đi thôi.
- Làm đi.
- Thôi ngủ đi!
- Thôi đừng khóc nữa!
- Hãy giữ sức khỏe.
Bạn có thể thấy xưa nay phu phụ chọn con dòng nghĩa là gì, câu cầu khiến xuất hiện rất phổ biến trong đời sống hàng ngày, từ những mệnh lệnh đơn giản đến những lời khuyên chân thành.
Bài Tập Về Câu Cầu Khiến
Dưới đây là một số bài tập minh họa giúp bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng câu cầu khiến:
Chuyển Câu Kể Sang Câu Khiến
Câu kể: Nhà vua hoàn gươm lại cho Long Vương.
Câu khiến:
- Nhà vua hãy hoàn gươm lại cho Long Vương!
- Nhà vua hoàn gươm lại cho Long Vương thôi!
- Nhà vua hãy hoàn gươm lại cho Long Vương nào!
- Hỡi nhà vua! Hãy hoàn gươm lại cho Long Vương!
Chúng ta có thể bối cảnh của câu chuyện sống mãi với thủ đô là gì, thấy việc chuyển đổi câu kể sang câu khiến có thể thực hiện bằng cách thêm các từ cầu khiến như hãy, đừng, chớ, nào, thôi, hoặc thay đổi ngữ điệu.
Đặt Câu Cầu Khiến Theo Tình Huống
Tình huống 1: Vào giờ kiểm tra, bút của em bị hỏng. Em biết bạn em có hai bút.
Câu cầu khiến: Bạn Hải ơi, bút của mình bị hỏng rồi, bạn cho mình mượn chiếc bút của bạn với!
Tình huống 2: Em gọi điện cho bạn, gặp người ở đầu dây bên kia là bố của bạn.
Câu cầu khiến: Thưa bác! Con là Thư, xin bác chuyển máy cho bạn Minh giúp con ạ.
Tình huống 3: Em đang tìm nhà bạn bỗng gặp một chú từ một nhà gần đấy bước ra.
Câu cầu khiến: Chú ơi, chú làm ơn chỉ giúp con nhà của bạn Tâm ạ!
Khi đặt câu, cần lưu ý hai chức năng chính của hệ điều hành là gì?, ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp để sử dụng từ ngữ và ngữ điệu phù hợp.
Đặt Câu Cầu Khiến Theo Yêu Cầu
Yêu cầu 1: Câu khiến có hãy ở trước động từ.
Câu cầu khiến: Hãy cất sách vở vào cặp đi!
Yêu cầu 2: Câu khiến có đi hoặc nào ở sau động từ.
Câu cầu khiến: Chúng ta cùng nhau học bài nào!
Yêu cầu 3: Câu khiến có xin hoặc mong ở trước chủ ngữ.
Câu cầu khiến: Xin mọi người hãy giữ trật tự!
Như người không ham thích một cái gì cả là một người bệnh, việc luyện tập đặt câu cầu khiến giúp chúng ta sử dụng ngôn ngữ linh hoạt và hiệu quả hơn.
Tổng Kết
Bài viết đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về câu cầu khiến trong tiếng Việt, từ định nghĩa, đặc điểm đến cách sử dụng và ví dụ minh họa. Hy vọng những kiến thức này sẽ giúp bạn hay bị tê chân tay la thiếu chất gì, vận dụng câu cầu khiến một cách chính xác và hiệu quả trong giao tiếp hàng ngày.

Nguyễn Lân Tuất là nhà khoa học người Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến, hiện đang làm việc tại Đức (wiki). Ông xuất thân từ dòng họ Nguyễn Lân, gia đình có truyền thống hiếu học. Với nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy, ông đã đóng góp quan trọng trong công nghệ vật liệu, đặc biệt là màng mỏng và vật liệu chức năng, với các ứng dụng thực tiễn trong công nghiệp và khoa học.